Lucjan to imię męskie pochodzenia łacińskiego, wywodzące się od Lucianus — co dosłownie znaczyło „należący do Lucjusza", „wywodzący się od rodu Lucjuszów". Rdzeń to łacińskie lux, lucis (światło), więc Lucjan to „człowiek światła", „urodzony o brzasku". Najstarszy zapis tego imienia w Polsce pochodzi z ok. 1265 roku.
Lucjan czy Łucjan?
W polskich dokumentach funkcjonują dwie pisownie tego imienia: Lucjan (z „l") i Łucjan (z „ł"). To nie są dwa osobne imiona — to warianty ortograficzne jednego i tego samego imienia. Gdy w średniowieczu łacińskie imiona zaczynające się na „L" adaptowano do polszczyzny, początkowe „l" regularnie przekształcano w „ł" — stąd łaciński Lucianus dał zarówno polską formę Łucjan, jak i bliższą oryginałowi formę Lucjan. Źródła historyczne wymieniają obie pisownie jako warianty tego samego imienia, notując formy: Lucjan, Lucyjan, Łucyjan, Łuczan.
W rejestrze PESEL zdecydowanie dominuje forma bez „ł": imię Lucjan nosi ponad 14 300 żyjących Polaków, a Łucjan — ok. 1 000. Obie formy mają tych samych świętych patronów i te same daty imienin.
Patron — święty Lucjan z Antiochii
Głównym patronem imienia jest święty Lucjan z Antiochii (ok. 250–312) — kapłan, teolog i męczennik wczesnochrześcijański, zaliczany do ojców Kościoła. Urodził się w Samosacie w Syrii, po śmierci rodziców rozdał majątek ubogim i poświęcił się studiom biblijnym. W Antiochii założył własną szkołę teologiczną, słynącą z historycznego i dosłownego podejścia do interpretacji Pisma Świętego. Przypisuje mu się opracowanie jednej z pierwszych krytycznych edycji tekstu biblijnego — tzw. recenzji Lucjana — z której korzystał później św. Hieronim przy pracy nad Wulgatą.
Podczas prześladowań chrześcijan został uwięziony w Nikomedii, gdzie spędził blisko dziewięć lat, nie przerywając pisania i nauczania. Ostatecznie, po 14 dniach głodzenia, zapytany o wiarę, odpowiedział krótko: „Jestem chrześcijaninem". Poniósł śmierć męczeńską 7 stycznia 312 roku — zaledwie rok przed edyktem mediolańskim, który zapewnił chrześcijanom wolność wyznania. Jego wspomnienie liturgiczne przypada na 7 stycznia.