22 lipca - Uchylone ustawą z 1990 roku. Dziś 22 lipca nie jest w Polsce świętem ani dniem wolnym od pracy.
Narodowe Święto Odrodzenia Polski było głównym świętem państwowym Polski Ludowej, obchodzonym 22 lipca jako dzień wolny od pracy. Ustawa z 1945 roku je ustanowiła, ustawa z 1990 roku zniosła. Dziś 22 lipca nie jest w Polsce świętem państwowym ani dniem wolnym od pracy.
Czym było 22 lipca w PRL?
22 lipca było najważniejszym świętem państwowym Polski Ludowej. Oficjalnie powiązano je z rocznicą Manifestu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego (PKWN), dokumentu proklamowanego w 1944 roku, który PRL traktowała jako symboliczny akt założycielski nowego porządku państwowego. Instytut Pamięci Narodowej opisuje 22 lipca jako datę, wokół której skupiała się propaganda legitymizująca władzę ludową i corocznie organizowane centralne obchody państwowe.
Kiedy 22 lipca było dniem wolnym od pracy?
Ustawa z 22 lipca 1945 roku ustanowiła Narodowe Święto Odrodzenia Polski i wskazała, że ten dzień jest wolny od pracy. Numer Dziennika Ustaw był datowany na 22 lipca, ale faktycznie wszedł w życie 31 sierpnia 1945, już po tej dacie w tamtym roku. Pierwsze realne obchody przypadły na 22 lipca 1946. Ustawa o dniach wolnych od pracy z 1951 roku ujmowała 22 lipca w ogólnym katalogu dni ustawowo wolnych. Status dnia wolnego trwał do końca 1989 roku.
Kiedy 22 lipca zniesiono?
Ustawa z 6 kwietnia 1990 roku zniosła Narodowe Święto Odrodzenia Polski, usunęła 22 lipca z ustawy o dniach wolnych od pracy i uchyliła akt z 1945 roku. 22 lipca nie wrócił do polskiego kalendarza państwowego.
22 lipca a 11 listopada
W polskim kalendarzu państwowym te dwie daty pełniły konkurencyjne role. Nie są symetrycznym “jedna zastąpiła drugą”, bo dotyczą różnych narracji o polskiej państwowości.
11 listopada (Święto Niepodległości) upamiętnia odzyskanie niepodległości po zaborach w 1918 roku. Władze PRL usunęły je z kalendarza państwowego; wróciło w 1989 roku jako święto ciągłości przedwojennej państwowości.
22 lipca było własną symboliką PRL: datą powiązaną z Manifestem PKWN, uzasadniającą nowy porządek powojennej Polski Ludowej. Nie była to kontynuacja przedwojennej daty, to była alternatywa dla niej.
Dlaczego 22 lipca pojawia się w historycznych kalendarzach?
22 lipca było ustawowo wolnym dniem świątecznym w Polsce od 1946 do 1989 roku. Informacja o tym święcie pojawia się w historycznych kalendarzach dla tych lat, bo taki był ówczesny stan prawny. Rok 1990 to już inna sytuacja: ustawa znosząca weszła w życie w kwietniu tego roku.