Międzynarodowy Dzień Tropików: fascynujący świat, który decyduje o przyszłości planety
29 czerwca obchodzimy Międzynarodowy Dzień Tropików – święto ustanowione przez ONZ w 2016 roku. Region tropikalny stanowi 40% powierzchni Ziemi i jest domem dla 80% światowej bioróżnorodności.
Ponad miliard ludzi walczy tu z wyzwaniami zdrowotnymi, ekonomicznymi i środowiskowymi, które mają globalny wpływ. Strefa tropikalna to region, który będzie kształtować losy planety w nadchodzących dekadach.
Dlaczego świat potrzebuje Dnia Tropików
14 czerwca 2016 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję ustanawiającą Międzynarodowy Dzień Tropików. Kraje tropikalne stoją przed różnorodnymi wyzwaniami wymagającymi skoncentrowanej uwagi światowej społeczności.
Tropiki to region o niezwykłej różnorodności biologicznej i kulturowej. Jednocześnie to obszar, gdzie nierówności rozwojowe są najbardziej widoczne.
ONZ podkreśla kluczową rolę krajów tropikalnych w osiąganiu Celów Zrównoważonego Rozwoju do 2030 roku. Ustanowienie święta było reakcją na publikację "State of the Tropics" – projekt dwunastu wiodących instytucji naukowych z 29 czerwca 2014 roku.
Tropiki: serce bioróżnorodności planety
| Statystyka | Wartość |
|---|---|
| Udział w powierzchni Ziemi | 40% |
| Udział w bioróżnorodności świata | 80% |
| Lasy namorzynowe | 95% światowych zasobów |
| Gatunki namorzynowe | 99% wszystkich gatunków |
| Odnawialne zasoby wodne | 54% światowych zasobów |
Niemal 95% światowych lasów namorzynowych znajduje się w tropikach. Region dysponuje 54% odnawialnych zasobów wodnych całej planety.
Paradoksalnie, niemal połowa populacji tropikalnej żyje w warunkach stresu wodnego. To jeden z najbardziej uderzających kontrastów regionu – obfitość natury współistnieje z ubóstwem ludzi. Tempo utraty bioróżnorodności w tropikach jest wyższe niż w jakimkolwiek innym regionie świata.
Kobiety-strażniczki Amazonii
W kolumbijskiej Amazonii program "Guardians of the Amazon" łączy ochronę lasów z wzmacnianiem pozycji rdzennych kobiet. REM Amazon Vision Programme jest wspierany przez rządy Norwegii, Niemiec i Wielkiej Brytanii.
69 projektów realizują obecnie organizacje lokalne, budując zdolności amazońskich rdzennych kobiet. 10% zasobów finansowych programu zostało specjalnie przeznaczone na wzmocnienie pozycji kobiet.
To efekt warsztatów z 2018 roku między zespołem Amazon Vision a Organizacją Ludów Rdzennych Kolumbijskiej Amazonii (OPIAC). Kobiety stają się liderkami lokalnych systemów samorządowych i strażniczkami tradycyjnej wiedzy.
Walka z zaniedbywanymi chorobami tropikalnymi
Zaniedbywane choroby tropikalne (NTDs) to różnorodny zestaw 20 chorób i grup chorób o jednej wspólnej cechy: wpływają przede wszystkim na najbiedniejsze społeczności, dotykając ponad miliard ludzi.
Ostatnia dekada przyniosła spektakularne sukcesy. 600 milionów ludzi nie wymaga już interwencji przeciwko kilku NTDs. 42 kraje, terytoria i obszary wyeliminowały co najmniej jedną chorobę.
Dracunculiasis jest na granicy eradykacji – w 2019 roku odnotowano zaledwie 54 przypadki w czterech krajach. Filarioza limfatyczna została wyeliminowana w 17 krajach, a jaglica w 10 krajach.
| Choroba | Osiągnięcie |
|---|---|
| Dracunculiasis | 54 przypadki w 2019 (blisko eradykacji) |
| Filarioza limfatyczna | Eliminacja w 17 krajach |
| Jaglica | Eliminacja w 10 krajach |
| Trypanosomiaza afrykańska | Spadek z 7000 do mniej niż 1000 przypadków |
WHO opracowała mapę drogową na lata 2021-2030 opartą na trzech filarach. Interwencje przeciwko NTDs przynoszą 25 USD korzyści na każdy dolar zainwestowany w prewencyjną chemioterapię.
Tropiki w 2050 roku: przyszłość ludzkości
Do 2050 roku region tropikalny będzie domem dla większości ludzi świata i dwóch trzecich wszystkich dzieci. To fundamentalne przesunięcie demograficzne będzie miało ogromne konsekwencje dla całej planety.
Już dziś poziom ubóstwa w tropikach jest wyższy niż w reszcie świata. Więcej ludzi doświadcza niedożywienia, a odsetek populacji miejskiej żyjącej w slumsach przewyższa światową średnią.
WHO wyznaczyła ambitne cele na 2030 rok:
- 90% redukcja liczby osób wymagających interwencji przeciwko NTDs
- 100 krajów eliminujących co najmniej jedną chorobę
- 2 choroby tropikalne całkowicie wyeliminowane
- 75% redukcja lat życia skorygowanych o niepełnosprawność
90% krajów ma włączyć NTDs do swoich strategii zdrowotnych i przeznaczyć na nie odpowiednie środki budżetowe.
Jak wspierać tropiki z całego świata
ONZ zachęca do używania hashtagów #WeAreTheTropics i #TropicsDay w mediach społecznościowych. Wszystkie państwa członkowskie są zapraszane do obserwowania tego dnia zgodnie ze swoimi priorytetami narodowymi.
Finansowanie wszystkich działań opiera się na dobrowolnych składkach. Tropiki to nie odległy, egzotyczny świat – to region kształtujący przyszłość całej planety.
Potrzeba pokonania chorób ubóstwa jest kluczowa dla osiągnięcia Celów Zrównoważonego Rozwoju i zapewnienia powszechnej opieki zdrowotnej.
29 czerwca to dzień, gdy możemy docenić niezwykłą różnorodność tropików i zrozumieć wyzwania oraz możliwości, jakie przed nami stawiają.