Święto Marynarki Wojennej przeniesione na listopad. Koniec wieloletniej czerwcowej tradycji

Decyzja Nr 130/MON z 22 października 2024 roku definitywnie przeniosła Święto Marynarki Wojennej z ostatniej niedzieli czerwca na 28 listopada. Zmiana wchodzi w życie od 2025 roku i kończy wieloletnią tradycję obchodów jako finału Święta Morza.

Powrót do historycznej daty nawiązuje do dekretu marszałka Józefa Piłsudskiego z 28 listopada 1918 roku o utworzeniu polskiej Marynarki Wojennej. Polskie środowisko morskie musiało błyskawicznie wypracować nowe formy obchodów, by zachować ciągłość czerwcowych tradycji.

Podstawa prawna i powrót do historycznych korzeni

Oficjalna decyzja MON

Minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz podpisał decyzję zmieniającą datę obchodów na podstawie ustawy z 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny. Dokument wszedł w życie z dniem ogłoszenia.

Nowa data - 28 listopada - przywraca pierwotną tradycję związaną z dekretem marszałka Józefa Piłsudskiego z 1918 roku. To historyczne uzasadnienie stanowi główny argument ministerstwa za zmianą.

Przerwanie powojennej ciągłości

Tradycja powojenna trwała dziesiątki lat. Ostatnia niedziela czerwca była świętem marynarzy, stoczniowców i wszystkich związanych z polskim morzem. Decyzja MON oznacza przerwanie tej wieloletniej ciągłości.

Czerwcowe obchody stanowiły naturalny finał Święta Morza, nadając mu uroczysty charakter. Zmiana wymusiła fundamentalne przewartościowanie całego systemu obchodów morskich w Polsce.

Tradycyjna oprawa czerwcowych obchodów

Ceremoniał wojskowy

Święto rozpoczynało się o godzinie 8:00 podniesieniem wielkiej gali banderowej na okrętach Marynarki Wojennej. Następnie delegacje marynarzy składały wiązanki kwiatów pod pomnikiem "Polska Morska" na Skwerze Kościuszki w Gdyni.

Kluczowym elementem było złożenie zniczy w Kwaterze Pamięci Cmentarza Marynarki Wojennej w Gdyni Oksywiu. Uroczystości kończył salut armatni z pokładu legendarnego niszczyciela ORP Błyskawica.

Atrakcje dla mieszkańców

Społeczność lokalna mogła zwiedzać okręty wojenne i uczestniczyć w piknikach marynarskich. Program obejmował pokazy musztry paradnej, występy orkiestr wojskowych i degustację grochówki.

W 2023 roku główne obchody odbywały się w Świnoujściu z pokazami najnowocześniejszego sprzętu. Gdynianie oglądali czołg K2 Black Panther, armatohaubicę K9 Thunder i inne systemy uzbrojenia.

Święto Morza, inaczej Dni Morza obchodzone jest już od ponad 90 lat i nierozerwalnie łączy się z historią polskiej obecności na Bałtyku - podkreślano w materiałach wojskowych.

Reakcje branży: "zaskakująca decyzja"

Brak konsultacji z organizatorami

Środowisko morskie odebrało zmianę z zaskoczeniem. Portale branżowe opisały ją jako "zaskakującą decyzję MON", wskazując na brak wcześniejszych konsultacji z organizatorami tradycyjnych obchodów.

Główne obawy dotyczyły przerwania ciągłości tradycji i wpływu na organizację Święta Morza. Branża stanęła przed koniecznością szybkiej adaptacji do nowej rzeczywistości.

Mobilizacja środowiska lokalnego

Władze Gdyni i organizatorzy musieli w ekspresowym tempie wypracować alternatywne formy obchodów. Celem było niedopuszczenie do całkowitego zerwania czerwcowych tradycji.

Efektem mobilizacji było powstanie koncepcji "Dnia Marynarki Wojennej" oraz reaktywacja historycznego Dnia Stoczniowca. Oba wydarzenia połączono w jedną uroczystość.

Nowa formuła: "Dzień" zamiast "Święta"

Zmiana statusu wydarzenia

29 czerwca 2025 roku po raz pierwszy w Gdyni odbywa się "Dzień Marynarki Wojennej" zamiast "Święta". Organizatorem pozostaje 3. Flotylla Okrętów, ale charakter uległ zmianie - z oficjalnego święta wojskowego na lokalne wydarzenie.

Program zachowuje tradycyjne elementy. O godzinie 10:00 rozpoczyna się przemarsz ulicami Gdyni z udziałem marynarzy i orkiestry reprezentacyjnej. Trasa prowadzi od ul. Armii Krajowej 46 przez centrum miasta do ORP Błyskawica.

Zwiedzanie okrętów i atrakcje

Mieszkańcy mogą zwiedzać trzy okręty: hydrograficzny ORP Arctowski, niszczyciel min ORP Mewa oraz okręt-muzeum ORP Błyskawica. Dostęp jest bezpłatny w określonych godzinach.

Miasteczko Stoczniowo-Marynarskie oferuje atrakcje dla rodzin, pokazy sprzętu wojskowego i degustację grochówki. Program urozmaicają występy orkiestr, cheerleaders i zespołów wokalnych.

Reaktywacja Dnia Stoczniowca po dekadach

Historyczne uzasadnienie

Dzień Stoczniowca był obchodzony w ostatnią niedzielę czerwca od początku lat 50. XX wieku. Podstawą była Karta Stoczniowca gwarantująca pracownikom branży okrętowej szereg przywilejów.

PGZ Stocznia Wojenna wystąpiła jako główny inicjator reaktywacji. Prezes Marcin Ryngwelski argumentował: "Polski przemysł stoczniowy wraca do świetności, realizując strategiczne projekty. Nadszedł czas, by z dumą świętować naszą pracę".

Cele strategiczne reaktywacji

Wspólne obchody mają konkretne zadania. Beata Koniarska z zarządu stoczni wyjaśnia: "Chcemy promować zawody techniczne wśród młodzieży, przywrócić prestiż pracy w stoczni oraz zachęcić młodych ludzi do wstąpienia w szeregi Marynarki Wojennej RP".

Reaktywacja łączy tradycję z nowoczesnością. Wydarzenie ma pokazać znaczenie polskiego przemysłu stoczniowego i zachęcić młode pokolenie do wyboru kariery w branży morskiej.

Model gdyński: adaptacja i innowacja

Szeroki patronat i zaangażowanie

Wydarzenie 29 czerwca 2025 objęli patronatem Minister Obrony Narodowej, Minister Infrastruktury, Marszałek Województwa Pomorskiego Mieczysław Struk oraz Prezydent Gdyni Aleksandra Kosiorek.

W organizację zaangażowało się ponad 20 firm polskiego przemysłu morskiego. Wśród nich PGZ Stocznia Wojenna, Stocznia Remontowa NAUTA, Stocznia Crist oraz Zarząd Morskiego Portu Gdynia.

Innowacyjne rozwiązania

Infrastruktura obejmuje tradycyjne lokalizacje jak Skwer Kościuszki i ORP Błyskawica, ale także nowe przestrzenie. Parking przy okręcie-muzeum przekształcono w Miasteczko Stoczniowo-Marynarskie.

Nowatorskim elementem jest współpraca z klubami sportowymi - specjalna strefa Arki Gdynia z atrakcjami piłkarskimi i koszykarskimi. To pokazuje otwartość na szersze grupy odbiorców.

Przyszłość polskich tradycji morskich

Potencjał do replikacji

Gdyński model połączenia tradycji marynarskiej z promocją przemysłu może zostać zaadaptowany przez inne porty. Świnoujście, Szczecin czy Kołobrzeg mogą rozwijać własne lokalne formy obchodów.

Dla branży morskiej zmiana oznacza szansę na większe zaangażowanie w kształtowanie nowych tradycji. Firmy stoczniowe i portowe zyskują możliwość współkreowania wydarzeń promujących zawody techniczne.

Warunki sukcesu nowej formuły

Przyszłość czerwcowych obchodów w Gdyni zależy od społecznego odbioru nowej formuły. Akceptacja lokalnej społeczności może uczynić z tego trwałą tradycję, niezależną od oficjalnych świąt wojskowych.

Kluczowe będzie zachowanie równowagi między szacunkiem dla tradycji a potrzebami współczesnej branży morskiej. Sukces gdyńskiego eksperymentu może stać się wzorem dla całej Polski.

Transformacja zamiast zerwania

Przeniesienie Święta Marynarki Wojennej na listopad zakończyło wieloletnią tradycję, ale zapoczątkowało transformację polskich obchodów morskich. Środowisko wykazało się zdolnością adaptacji, tworząc nowe formy świętowania.

Gdyński eksperyment łączy szacunek dla tradycji z potrzebami współczesnej branży. Może stać się modelem pokazującym, że zmiana nie oznacza zerwania z przeszłością, lecz jej twórczą transformację na potrzeby przyszłości.