- 3 czerwca obchodzimy w Polsce Dzień Savoir-Vivre'u, inicjatywę Akademii Montemarco ogłoszoną w 2016 roku
- Blog Akademii Montemarco nosi podtytuł: „savoir-vivre to nie tylko etykieta stołu i zasady precedencji” – i właśnie taka jest idea tego dnia
- Ogłaszając dzień, inicjatorzy wypowiedzieli „wojnę bylejakości i postępującej infantylizacji dorosłej części społeczeństwa”
- Lista wartości z ogłoszenia obejmuje trzynaście pozycji (od taktu i szacunku po życzliwość, patriotyzm i dobrze pojętą odwagę) i pozostaje otwarta
- Inicjatywa trafia do szkół, kalendarzy i mediów jako coroczny pretekst do rozmowy o kulturze osobistej
„Savoir-vivre to nie tylko etykieta stołu i zasady precedencji” – tak brzmi podtytuł bloga Akademii Montemarco. To zdanie równie dobrze opisuje ideę Dnia Savoir-Vivre'u, obchodzonego 3 czerwca: że kultura osobista jest pojemniejsza, niż zwykle zakładamy, i że warto o tym rozmawiać regularnie.
Savoir-vivre: szerzej niż etykieta stołu
Savoir-vivre to z francuskiego dosłownie „wiedzieć, jak żyć”. W praktyce oznacza znajomość kodów komunikacyjnych, które pozwalają działać z szacunkiem wobec innych w każdej sytuacji społecznej: w szkole, w pracy, w internecie i przy stole. Forma jest różna w zależności od kontekstu; zasada ta sama: zachowanie uwzględnia obecność i potrzeby innych osób.
Właśnie ten szeroki wymiar kultury osobistej był osią ogłoszenia z 2016 roku:
Wypowiadamy wojnę bylejakości i postępującej infantylizacji dorosłej części społeczeństwa. Wzywamy do zwarcia szeregów i połączenia sił, aby przywrócić poważanie słowom: kultura osobista, takt, dobre maniery, szacunek, honor, mądrość, dobrze pojęta odwaga, uprzejmość, życzliwość, patriotyzm, odpowiedzialność, empatia, uczciwość, itd. – Akademia Montemarco, ogłoszenie Dnia Savoir-Vivre'u, 31 marca 2016
Trzynaście wartości
Lista pozostaje otwarta (kończy się słowem „itd.”), a każde ze słów kryje w sobie więcej, niż sugeruje potoczne użycie:
- Kultura osobista: świadomość, że nasze zachowanie dotyczy innych, nie tylko nas
- Takt: umiejętność dostrojenia się do sytuacji i rozmówcy
- Dobre maniery: forma, która czyni interakcje przewidywalnymi i bezpiecznymi
- Szacunek: uznanie, że druga osoba ma swoją godność i granice
- Honor: wierność deklarowanym wartościom w praktyce
- Mądrość: zdolność do oceny sytuacji przed działaniem
- Dobrze pojęta odwaga: gotowość do zachowania się przyzwoicie, gdy jest to trudne
- Uprzejmość: aktywna życzliwość wyrażana w codziennych interakcjach
- Życzliwość: nastawienie do innych, z którego wynikają konkretne zachowania
- Patriotyzm: poczucie wspólnoty i odpowiedzialności za przestrzeń publiczną
- Odpowiedzialność: gotowość do brania konsekwencji za własne słowa i czyny
- Empatia: uwzględnienie perspektywy i potrzeb drugiego człowieka
- Uczciwość: przejrzystość w tym, co mówimy i co robimy
Lista jest zaproszeniem, nie kodeksem – sygnałem, że savoir-vivre obejmuje całe życie społeczne: od codziennych rozmów po relacje w pracy i zachowanie w przestrzeni publicznej.
Kiedy i skąd pochodzi Dzień Savoir-Vivre?
Dzień Savoir-Vivre'u przypada 3 czerwca i jest obchodzony od 2016 roku. Inicjatorem jest Akademia Montemarco, polski projekt edukacyjny działający w obszarze etykiety i kultury osobistej, skierowany do dzieci i młodzieży w wieku od 6 do 19 lat, z warsztatami stacjonarnymi w Warszawie.
Ogłoszenie ukazało się 31 marca 2016 roku na blogu Akademii. Inicjatywa ma charakter oddolny: jej siłą jest obecność w szkołach, kalendarzach wydarzeń i mediach poradnikowych. Bywa, że dzień pojawia się pod rozszerzoną nazwą „Międzynarodowy Dzień Savoir-Vivre'u”; geneza jest polska i wyraźnie powiązana z Akademią Montemarco.
Jak dzień trafia do szkół i mediów
Akademia Montemarco przygotowuje z okazji 3 czerwca materiały dla uczniów, nauczycieli i dorosłych. Dzień trafił do kalendarzy szkolnych i jest używany jako punkt wyjścia do rozmów o kulturze osobistej: w klasach, grupach wychowawczych i na lekcjach etyki. Szkoły organizują przy tej okazji warsztaty: uczniowie pracują w grupach, dyskutują o dobrych manierach i o tym, czym savoir-vivre jest w praktyce codziennego życia.
W mediach dzień pojawia się w kanałach poradnikowych jako okazja do przypomnienia konkretnych zasad etykiety: w pracy, w komunikacji online i przy stole. Coroczny charakter inicjatywy sprawia, że rozmowa o kulturze osobistej wraca regularnie jako trwały punkt w kalendarzu.
Savoir-vivre: kompetencja dla każdego
Kultura osobista jest kompetencją dostępną każdemu, niezależnie od wychowania czy statusu. Każda z wartości wymienionych w ogłoszeniu daje się ćwiczyć i rozwijać: w szkole, w pracy, w internecie i w codziennych relacjach. Dzień Savoir-Vivre'u jest corocznym przypomnieniem tej możliwości.