Jarmiła to rzadkie imię żeńskie o rodowodzie słowiańskim. Składa się z dwóch członów: jar- (żywiołowy, silny, jary) i -miła (kochająca, miła). Całość tłumaczy się jako „żywioł miłości" lub po prostu „jara, jasna i miła".
Jarmiła czy Jarmila?
W polskich dokumentach funkcjonują dwie pisownie tego imienia: Jarmiła (z „ł") i Jarmila (z „l"). To nie są dwa osobne imiona — to warianty ortograficzne jednego i tego samego imienia. W odróżnieniu od imion łacińskich (takich jak Łucja czy Lucjan), gdzie wahanie ł/l wynika z historycznej polonizacji łacińskiego „L", tu chodzi o różnicę w zapisie słowiańskiego rdzenia -mił-. Polska ortografia dopuszcza obie formy, a wariant Jarmila (bez „ł") jest standardowy w języku czeskim i słowackim, gdzie imię to jest znacznie popularniejsze niż w Polsce.
W rejestrze PESEL oba warianty są bardzo rzadkie: imię Jarmila nosi 64 żyjących Polek, a Jarmiła — ok. 20.
Skąd data 4 lutego?
Jarmiła jest imieniem słowiańskim, nie chrześcijańskim, więc data jej imienin nie pochodzi z kalendarza liturgicznego ani z martyrologium. Przyszła z czeskiego kalendarza imion (kalendář jmen) — świeckiego spisu, który w Czechach pełni tę samą rolę co u nas kalendarz imieninowy. Tam 4 lutego należy do Jarmily i tę datę przejął kalendarz polski.
Męski odpowiednik imienia, Jarmil, obchodzi imieniny 2 czerwca.
Czeska kariera, polska rzadkość
W Czechach Jarmila to imię zupełnie innego kalibru niż w Polsce. Rozsławił je Karel Hynek Mácha poematem Máj (1836) — Jarmila jest jego bohaterką, a zamykający utwór okrzyk „Hynku! Viléme! Jarmilo!" zna tam każdy uczeń. Imię stało się potem jednym z najpopularniejszych czeskich imion żeńskich XX wieku: według danych z 2016 roku nosiło je ok. 59,7 tys. Czeszek (51. miejsce w kraju), przy średniej wieku 65 lat — to imię pokolenia babć, dziś nadawane noworodkom już tylko wyjątkowo.
Najbardziej znana Jarmila to lekkoatletka Jarmila Kratochvílová, autorka rekordu świata w biegu na 800 metrów z 1983 roku (1:53,28) — rekordu, który przetrwał ponad cztery dekady i jest najdłużej utrzymującym się rekordem świata w lekkoatletyce.
W Polsce imię pozostało ciekawostką: obu wariantów używają razem 84 osoby, a liczba ta od 2019 roku praktycznie stoi w miejscu — waha się o pojedyncze osoby w jedną i drugą stronę.